Indywidualne łańcuchy zachowania
Łańcuchy zachowania

Świadome i nieświadome zachowania

W psychologii procesy kognitywne związane za nawykami, są często nieświadome. Każdy nawyk wynika z określonego kontekstu i składa się z kilku powiązanych elementów, które prowadzą do konkretnego zachowania.

Wyobraź sobie, że wchodzisz do łazienki, chcesz iść pod prysznic i pierwszą rzeczą, którą robisz, jest sięgnięcie po ręcznik,. W tym przypadku mamy do czynienia z "trigerem" lub "wyzwalaczem". Jest to bodziec, który automatycznie wywołuje określoną reakcję. 

W teori wyglada to tak:
Wyzwalacz (trigger) → Myśl → Działanie → Skutek
Prysznic → potrzebuje ręcznik → biorę ręcznik → mam się czym osuszyć 😁


W życiu mamy dużo takich niepozornych wyzwalaczy.

- Środowiskowe: związane z otoczeniem, np. widok jedzenia, które może wywołać głód
- Psychiczne: myśli, które wywołują określone reakcje, np. stresująca myśl, która prowadzi do szukania ulgi
- Emocjonalne: Emocje, które wpływają na nasze zachowania, np. smutek, który może prowadzić do jedzenia komfortowego
- Społeczne:  Wpływ innych ludzi na nasze zachowania, np. presja społeczna do picia alkoholu na imprezie.

Zerknijmy na pare praktycznych przykładów: 

Jesteś na przyjęciu i widzisz stół pełen kuszących koktajli. To jest wyzwalacz (trigger) środowiskowy.

Następnie zauważasz, że wszyscy wokół Ciebie sięgają po drinki. To jest wyzwalacz (trigger) społeczny.

Może czujesz się zestresowany i przytłoczony przez tłum ludzi. To jest wyzwalaczy (trigger) psychiczny i emocjonalny.


Wyzwalacz (trigger) prowadzi do określonych myśli, które mogą być zarówno pozytywne, jak i negatywne.

"Jesteś na przyjęciu, baw się dobrze! Wszyscy twoi znajomi piją – czemu ty nie?"
"Miałem ciężki dzień, zasługuję na to."

Te myśli mogą skłonić do konkretnych działań, jak sięgnięcie po koktajl. Często to wszystko dzieje się bardzo szybko, zanim jeszcze nasza świadoma część umysłu zdąży zareagować i zastanowić się nad konsekwencjami.

Skutki naszych rekcji

Każda reakcja, każde działanie prowadzi do określonych skutków. Na przykład:

- Jedno piwo: poprawa nastroju (pozytywne skutki)
- Wiele piw: poprawa nastroju, ale także potencjalne żenujące sytuacje i kac następnego dnia (negatywne skutki)

Te skutki, zarówno pozytywne, jak i negatywne, wpływają na przyszłe zachowania, wzmacniając lub osłabiając skojarzenia z wyzwalaczami (triggerami) i reakcjami. Wzmacniając nasze pragnienie, naszą chęć do alkoholu. W ten sposób tworzą się nawyki, które mogą być trudne do zmiany, ponieważ są głęboko zakorzenione w naszych łańcuchach zachowań. 



Czy znasz swoje łańcuchy (struktury) zachowania?

Masz kontrolę nad swoimi nawykami, czy to nawyki mają kontrolę nad Tobą?

Jaka jest Twoja odpowiedź???

Pamiętaj, zawsze możesz coś zmienić. Jeśli tego chcesz! Być może już zacząłeś coś zmieniać! Do zmiany potrzebujemy tylko dwóch rzeczy: motywacji i znajomości własnych triggerów.

Naucz się wyczuwać swoje triggery, dostrzegać je. Wtedy możesz skierować swoje myśli w innym kierunku. A jeśli to się nie uda, zawsze możesz przemyśleć swoje zachowanie, swoje reakcje.

Możesz zawsze powiedzieć: „nieee, dzisiaj nie, dzisiaj zrobię to inaczej!”

Albo świadomie podjąć decyzję: „dzisiaj jest idealny dzień, dzisiaj chcę sobie zostać bez alkoholu!”

Masz zawsze wybór!



 

Granice nauki z konsekwencji

Dylemat negatywnych konsekwencji polega na tym, że nie zawsze mają one na nas wpływ lub nas poruszają. Czasami są nam po prostu obojętne. My, ludzie, zawsze rozważamy skutki:

Jak bardzo będzie mi źle, jeśli jutro będę miał kaca?
Co jest dla mnie w tej chwili ważniejsze?
Jak bardzo boli mnie mandat?

Jak pamiętasz, konsekwencje muszą mieć porządne znaczenie dla nas, abyśmy na nie zareagowali. Oto kilka przykładów:

1.  Konsekwencja musi mieć na nas realny wpływ i być dla nas istotna.

Chcę zdać egzamin!

2. Najlepiej, gdy konsekwencja następuje wkrótce po działaniu.

 Efekt alkoholu odczuwamy od razu, a kac pojawia się dopiero kilka godzin później.

3. Konsekwencja musi być prawdopodobna.

Dotknięcie gorącej płyty kuchennej zawsze sprawia ból, ale pijany kierowca może przez lata nie zostać zatrzymany przez policję.


Nie wierz we wszystkie swoje myśli!

Niezależnie od tego, czy w to wierzysz, czy nie, najtrudniejsze przeszkody stawiasz sobie sam. Twój mózg płata Ci różne figle. Nazywane są często błędami myśli.

Na szczęście możesz coś z tym zrobić. Wystarczy nauczyć się rozpoznawać te błędy.

Poniższe stwierdzenia są dobrymi przykładami rzeczy, które sobie wmawiamy i uznajemy za prawdziwe. To z kolei wpływa na nas: od poczucia winy po destrukcyjne myśli i wydzielanie hormonów stresu.

Na szczęście rzeczywistość wygląda inaczej. Impreza bez używek nie zrujnuje Twojego dnia. Nikt nie uważa, że sok pomarańczowy jest dziwny. Nie wszyscy jeżdżą po alkoholu.

To są po prostu sztuczki naszego mózgu. Czasem po prostu wmawiamy sobie rzeczy, które nie są prawdziwe.

Takie sztuczki naszego mózgu mogą wpływać na nasze działania. Na przykład, jeśli myślisz:


„Nigdy nie uda mi się zmienić"

"Nigdy nie uda mi się zdać egzaminu na prawo jazdy"

 „Nigdy nie uda mi się zdać  MPU”


Takie sztuczki naszego mózgu zabiorą Tobie motywację i energię, by cokolwiek zmienić!


Titel
Nie wierz we wszystkie swoje myśli
00:00
03:37
00:00
03:37